Amsterdamse ijkmeesters van 1620 tot en met 1819

De koperen gewichten van het Amsterdams gewicht werden geijkt met het Amsterdamse stadswapen, geflankeerd door de initialen van de ijker. De koperen en ijzeren gewichten van het Brabants gewicht werden geijkt met het handje uit het Antwerpse stadswapen, geflankeerd door de initialen van de ijker. De hier afgebeelde tekeningen van de ijkmeestersmerken zijn schetsen. Het stadswapen, het handje en de vorm van de letters kunnen in werkelijkheid anders zijn. Achter de merken zijn de periodes vermeld waarin de ijkmeesters werkzaam waren. Sporadisch worden er ook Amsterdamse gewichten aangetroffen waarop alleen het Amsterdamse stadswapen zonder initialen is afgeslagen. De jaarletter(s) die daarbij is (zijn) afgeslagen geven in dat geval aan wie de ijker is geweest


In Amsterdam, de voornaamste koophandelstad van de 17e en 18e eeuw, was het ijkwezen blijkbaar uitstekend georganiseerd. Evert de Marre, lid van de economische tak van de Hollandse Maatschappij van Wetenschappen te Haarlem, schreef in 1784 in het ‘Bericht van de maaten en gewichten te Amsterdam in gebruik; hunnen oorsprong en inhoud. Zo als hetzelve in dat departement is ingeleverd door Evert de Marre, Lid van den Oeconomischen Tak. ‘De wyze voorzichtigheid en yver deezer Stads-Regeeringe, in 't bepalen en zorgvuldig onderhouden van de wettige lengte, inhoud der Maaten, en zwaarte van 't Gewicht; om alle bedrog, zo veel mogelyk voortekomen, moest alle Steden tot voorbeeld dienen.’


Adriaen van Keulen (A K) 1604-1620

   
Jan Adriaensz van Keulen (I A) in of voor 1632-1683
In de collectie van het Internet-museum Oudegewichtjes.nl bevindt zich een
Amsterdams blokgewicht geijkt
in 1632 en 1633 (1633 over1632) door Jan Adriaen
Jansz van Keulen. Hetgeen inhoudt dat van Keulen zeker al in 1632 ijkte.


    
Adriaen Jansz van Keulen (A I) 1683-1697
Benoemd 22 november 1683, overleden 5 augustus 1697.

    
Jan Lemmerman (I L) 1697-1717
Benoemd 29 augustus 1697, overleden 28 oktober 1717.

    
Abraham Groengraft (G G) 1718-1745
Benoemd 28 januari 1718. Ook stadsijker van het trooise gewicht en
ijkmeester-generaal, overleden 20 januari 1745.

    
Jacob Mastenbroek (M B) 1745-1776
Benoemd 14 juli 1745, overleden 6 februari 1776.

    
Remigius Beckel (R B) 1776-1787
Aangesteld 26 november 1776, bedankt 10 augustus 1787.


Pieter Anthony Preyselinger (P P) 1787-1790
Aangesteld 14 augustus 1787 waarnemend ijkmeester van 1787-1790 vervolgens assistent van Johan Everwijn Glimmer.

    
Johan Everwijn Glimmer (I G) 1790-1817
Johan Everwijn Glimmer, benoemd 24 juni 1790, op recognitie van 25 gulden per jaar; ontslagen (om politieke redenen) 11 april 1798. Hersteld 24 september 1798, overleden op 74 jarige leeftijd 16 juli 1817.
In 1798 ijkte ook Jan de Vogel in Amsterdam.


Jan de Vogel
(I D V) 1798
Aangesteld  5 juni 1798 in plaats van Johan Everwijn Glimmer, in functie tot de herstelling van Johan Everwijn Glimmer op 24 september 1798.

    
Jacobus van Vianen (V V) 1817-1820
Aangesteld 1 augustus 1817, op jaarlijkse recognitie van 50 gulden.


Sporadisch worden er ook Amsterdamse gewichten aangetroffen waarop alleen het Amsterdamse stadswapen zonder initialen is afgeslagen. De jaarteller(s) die daarbij is of zijn afgeslagen geven in dat geval aan wie de ijker is geweest.

Noch in de keuren van Amsterdam, noch in de oproepingen van de stad Amsterdam tot het laten ijken van de maten en gewichten, kwam iets over de ijkmerken voor. De reeksen jaarletters konden daarom alleen maar worden samengesteld met behulp van enkele overgebleven gewichten waarop vele/lange reeksen ijkmerken waren afgeslagen.

 



 
  Vervolg tabel 1                                                                                                                                      


* Johan Everwijn Glimmer. (I G) ijkte van 1790 tot 1817, in het jaar 1798 ijkte
  ook Jan de Vogel in Amsterdam.

Klik hier voor: Arrondissementsijkers